Εισφορά ακινήτων σε γη ή σε χρήμα


Η εισφορά των ακίνητων σε γη και χρήμα που προβλέπεται στο Νόμο 1337/1983 για την «Επέκταση Σχεδίων-οικιστικές ζώνες κλπ» είναι ιδιαίτερα σημαντική διαδικασία για τους ιδιοκτήτες ακινήτων καθώς επηρεάζει σημαντικά τόσο το μέγεθος όσο και την αξία του ακινήτου τους.

Οι εκτός σχεδίου ιδιοκτησίες που υπόκεινται σε εισφορά σε γη είναι εκείνες που εντάσσονται είτε για πρώτη φορά σε πολεοδομικό σχέδιο ή στις οποίες επεκτείνεται το πολεοδομικό σχέδιο ή που εντάσσονται στο πολεοδομικό σχέδιο και βρίσκονται εκτός των ορίων των οικισμών με πληθυσμό μέχρι 2000 κατοίκους.

Η εισφορά σε χρήμα πραγματοποιείται μόνο στην περίπτωση που το τμήμα γης -που εισφέρει ο ιδιοκτήτης- και πρέπει να ληφθεί από το μη ρυμοτομούμενο τμήμα ιδιοκτησίας είναι μη αξιοποιήσιμο πολεοδομικά ή η αφαίρεσή του είναι φανερά επιζήμια για την ιδιοκτησία. Έτσι το τμήμα γης που πρέπει να εισφερθεί μετατρέπεται σε ισάξια χρηματική παροχή.

Η εισφορά σε χρήμα υπολογίζεται με βάση το εμβαδόν της ιδιοκτησίας, όπως αυτό διαμορφώνεται με την πράξη εφαρμογής και την τιμή ζώνης του οικοπέδου κατά το χρόνο κύρωσης της πράξης εφαρμογής. Μάλιστα η οριστική ένταξη της ιδιοκτησίας στο σχέδιο γίνεται με την κύρωση της πράξης εφαρμογής, η προσβολή της οποίας είναι δυνατή εντός 60 ημερών από την νόμιμη επίδοσή της, στο κατά τόπους αρμόδιο Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο.

Η εισφορά σε χρήμα, εισπράττεται σύμφωνα με τις διατάξεις περί εισπράξεως δημόσιων εσόδων, ως έσοδο του οικείου δήμου ή κοινότητας και αποδίδεται σε αυτούς κατά μήνα. Η προθεσμία καταβολής της είναι εννέα μήνες από την πράξη επιβολής. Από τον νόμο πάντως ρυθμίζεται η δυνατότητα καταβολής της εισφοράς χρήμα σε 108 μηνιαίες δόσεις ή σε 36 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις ή σε 18 ισόποσες εξαμηνιαίες δόσεις.

Σημειωτέο ότι πριν τον νόμο 4315/2014 που επέφερε σημαντικές τροποποιήσεις στον ν. 1337/1983 ήταν άκυρη κάθε δικαιοπραξία εν ζωή που αφορούσε το ακίνητο για το οποίο δεν είχε εξοφληθεί η επιβληθείσα εισφορά σε χρήμα. Πλέον όμως δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης και μεταβίβασης των ακινήτων πριν την εξόφληση όλου του ποσού με ειδικές προβλέψεις και αναφορές ασφάλειας δικαίου στα συμβολαιογραφικά έγγραφα.

Συγκεκριμένα σε κάθε συμβολαιογραφική πράξη που αφορά δικαιοπραξία εν ζωή και έχει ως αντικείμενο μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτου που οφείλει εισφορά σε χρήμα, σύμφωνα με κυρωμένη πράξη εφαρμογής, επισυνάπτεται βεβαίωση του οικείου δήμου, ότι έχει καταβληθεί τουλάχιστον το ποσό των δόσεων, που αντιστοιχεί σε ποσοστό τριάντα τις εκατό (30%) των συνολικών υποχρεώσεων που αναλογούν στο μεταβιβαζόμενο ακίνητο. Στα συμβολαιογραφικά έγγραφα μεταβίβασης επί ποινή ακυρότητας γίνεται ειδική μνεία για τους υπόχρεους οφειλέτες και το υπολειπόμενο ποσό οφειλής εισφοράς σε χρήμα.

Στη συνέχεια εντός 15 ημερών από την μεταγραφή ή την καταχώριση των δικαιωμάτων κυριότητας αντίστοιχα στα αρμόδια Υποθηκοφυλακεία ή Κτηματολογικά Βιβλία και με ποινή ακυρότητας της συμβολαιογραφικής πράξης, ο αποκτών οφείλει να υποβάλει δήλωση ιδιοκτησίας στον οικείο δήμο προκειμένου να βεβαιωθεί το υπόλοιπο των οφειλών σε χρήμα.

Σημειωτέο ότι σε κάθε περίπτωση το μη καταβληθέν υπόλοιπο των οφειλών εισφορών σε χρήμα βαρύνει τον αποκτών του δικαιώματος κυριότητος, ανεξαρτήτως του είδους της πράξης με την οποία το απέκτησε.

Ευμορφοπούλου Γεωργία
Δικηγόρος, ΜΔΕ Εμπορικού Δικαίου